Holmio | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 👁 Image | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| [[Ficheiro:{{{espectro}}}|300px|center]] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Liñas espectrais do Holmio | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Información xeral | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Nome, símbolo, número | Holmio, Ho, 67 | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Serie química | Lantánidos | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Grupo, período, bloque | n/d, 6, f | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Densidade | 8800 kg/m3 | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Dureza | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Aparencia | Branco prateado | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| N° CAS | 7440-60-0 | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| N° EINECS | 231-169-0 | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Propiedades atómicas | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Masa atómica | 164,9303 [1] u | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Raio medio | 247 pm | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Raio atómico (calc) | pm | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Raio covalente | 158 pm | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Raio de van der Waals | pm | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Configuración electrónica | [Xe]6s24f11 | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Electróns por nivel de enerxía | 2, 8, 18, 29, 8, 2 | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Estado(s) de oxidación | 3 | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Óxido | básico | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Estrutura cristalina | hexagonal | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Propiedades físicas | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Estado ordinario | Sólido | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Punto de fusión | {{{P_fusión}}}K | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Punto de ebulición | {{{P_ebulición}}}K | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Punto de inflamabilidade | {{{P_inflamabilidade}}}K | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Entalpía de vaporización | {{{E_vaporización}}} kJ/mol | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Entalpía de fusión | {{{E_fusión}}} kJ/mol | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Presión de vapor | {{{presión_vapor}}} | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Temperatura crítica | {{{T_crítica}}}K | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Presión crítica | {{{P_crítica}}}Pa | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Volume molar | {{{volume_molar}}} m3/mol | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Velocidade do son | {{{velocidade}}} m/s a 293.15 K (20 °C) | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Varios | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Electronegatividade (Pauling) | 1,23 | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Calor específica | 160 J/(K·kg) | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Condutividade eléctrica | 1,24·106 S/m | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Condutividade térmica | 16,2 W/(K·m) | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1.ª Enerxía de ionización | 581,0 kJ/mol | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2.ª Enerxía de ionización | 1140 kJ/mol | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| 3.ª Enerxía de ionización | 2204 kJ/mol | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| 4.ª Enerxía de ionización | 4100 kJ/mol | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| 5.ª Enerxía de ionización | {{{E_ionización5}}} kJ/mol | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| 6.ª Enerxía de ionización | {{{E_ionización6}}} kJ/mol | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| 7.ª Enerxía de ionización | {{{E_ionización7}}} kJ/mol | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| 8.ª enerxía de ionización | {{{E_ionización8}}} kJ/mol | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| 9.ª Enerxía de ionización | {{{E_ionización9}}} kJ/mol | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| 10.ª Enerxía de ionización | {{{E_ionización10}}} kJ/mol | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Isótopos máis estables | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Unidades segundo o SI e en condicións normais de presión e temperatura, salvo indicación contraria. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
O holmio é un elemento químico de símbolo Ho e número atómico 67. É un metal pertencente á serie dos lantánidos, que forman parte dos metais de transición. Foi descuberto en 1878 por Marc Delafontaine e Jacques-Louis Soret, e illado de forma independente por Per Teodor Cleve no mesmo ano. O seu nome deriva de Holmia, o nome latino de Estocolmo, a súa cidade natal.
Historia
[editar | editar a fonte]O holmio foi identificado en 1878 polos químicos suízos Marc Delafontaine e Jacques-Louis Soret, quen observaron unhas liñas espectrais pouco comúns mediante espectroscopia. Nomeárono inicialmente como "elemento X". No mesmo ano, o químico sueco Per Teodor Cleve conseguiu illar o elemento ao analizar mostras de óxido de erbio, identificando dúas substancias: unha verde, que chamou holmio, e outra rosa, o tulio.
Propiedades
[editar | editar a fonte]Propiedades físicas
[editar | editar a fonte]O holmio é un metal brando, maleable e de cor prateada. Resiste relativamente ben á corrosión, aínda que oxídase lentamente ao contacto co aire. É un dos materiais máis magnéticos coñecidos.
Propiedades químicas
[editar | editar a fonte]Reacciona lentamente coa auga, formando hidróxidos, pero reacciona máis rapidamente con ácidos, producindo compostos solubles. O óxido de holmio (*Ho₂O₃*) é un sólido amarelo claro.
Aplicacións
[editar | editar a fonte]O holmio emprégase en diversas áreas grazas ás súas propiedades únicas:
- Imáns: Utilízase en imáns permanentes debido á súa alta susceptibilidade magnética.
- Reactores nucleares: Algúns compostos de holmio actúan como absorbentes de neutróns.
- Láseres: O holmio é fundamental en certos tipos de láser médico para cirurxías de alta precisión.
- Investigación científica: Utilízase en estudos sobre propiedades magnéticas avanzadas.
Abundancia e obtención
[editar | editar a fonte]O holmio atópase na natureza en minerais como a monacita, xeralmente xunto a outros lantánidos. Extráese mediante procesos químicos complexos. A súa abundancia relativa na codia terrestre é maior ca a de metais como a prata.
Precaucións
[editar | editar a fonte]O holmio considérase de baixa toxicidade, pero os seus compostos deben manipularse con coidado para evitar riscos, como a inhalación de po.
Notas
[editar | editar a fonte]Véxase tamén
[editar | editar a fonte]| 👁 Image |
Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:Holmio 👁 Modificar a ligazón no Wikidata |
Outros artigos
[editar | editar a fonte]Bibliografía
[editar | editar a fonte]- "Táboa periódica dos elementos" (PDF). Consello da Cultura Galega, Xunta de Galicia, Real Academia Galega de Ciencias, Real Academia Galega e Ciencia Nosa. 2019.
- Bermejo, M. R.; González, A.; Vázquez, M. (2006). O nome e o símbolo dos elementos químicos (PDF). Xunta, Secretaría Xeral de Política Lingüística e CRPIH. ISBN978-84-453-4325-8.
- Bermejo, M. R.; González, A.; Maneiro, M. (2018). Guía dos elementos químicos. Historia, propiedades e aplicacións. Xunta de Galicia e CRPIH. ISBN978-84-453-5297-7.
- Greenwood, N. N.; Earnshaw, A. Chemistry of the Elements. Butterworth-Heinemann, 1997.
