Fenylefryna – organiczny związek chemiczny, syntetyczna amina sympatykomimetyczna o budowie zbliżonej do epinefryny i efedryny, ale wykazująca dłuższe od nich działanie. Agonista receptora adrenergicznego α, lek obkurczający śluzówkę nosa używany zamiennie z pseudoefedryną.
Jest składnikiem preparatów złożonych działających na objawy grypy i przeziębienia, a także preparatów do badań okulistycznych[3].
Skuteczność działania doustnej fenylefryny w obkurczaniu śluzówki nosa została wielokrotnie podważona[4]. Wyniki kontrolowanych badań klinicznych potwierdziły, że fenylefryna nie działa zauważalnie lepiej od placebo (w przeciwieństwie do pseudoefedryny)[5].
W Polsce dostępne są następujące preparaty zawierające fenylefrynę[6]:
Preparaty proste
- Neosynephrin-POS 10% – krople do oczu (na receptę)
- Anosin – kapsułki twarde
Preparaty złożone
- kwas askorbinowy + kofeina + paracetamol + fenylefryna + wodzian terpinu(inne języki) – Coldrex MaxGrip C (tabl.)
- kwas askorbinowy + paracetamol + fenylefryna – Apap Przeziębienie, Apap przeziębienie junior, Coldrex MaxGrip, Coldrex Junior C, Febrisan, Gripex Hot, Gripex Hot Max, Theraflu MaxGRIP (proszki zwykłe i musujące do sporządzania roztworu doustnego)
- dimetynden + fenylefryna – Otrivin Allergy (aerozol do nosa)
- paracetamol + feniramina + fenylefryna – Theraflu ExtraGRIP (proszek do sporządzania roztworu doustnego)
- paracetamol + fenylefryna – Tantum Flu, Theraflu Zatoki (proszki do sporządzania roztworu doustnego)
- chlorfeniramina + paracetamol + fenylefryna – Flucontrol Hot, Flucontrol Max, Vicks Antigrip Zatoki i Katar, Vicks Antigrip Max (tabletki i proszki do sporządzania roztworu doustnego)
- gwajafenezyna + paracetamol + fenylefryna – Coldrex Muco Grip, Theraflu Total Grip, Vicks AntiGrip Complex (kapsułki i proszki do sporządzania roztworu doustnego)
- mepiramina + fenylefryna – Envil katar, Sinumedin (aerozol do nosa)
- kwas acetylosalicylowy + chlorfenamina + fenylefryna – Polopiryna Complex (proszek do sporządzania roztworu doustnego)
- ibuprofen + fenylefryna – Ibuprom Zatoki Tabs, Modafen Grip (tabletki)
- lidokaina + tropikamid + fenylefryna – Mydrane (roztwór do wstrzykiwań do oczu, Rpz – wydawany z przepisu lekarza do zastrzeżonego stosowania)
Poza wskazanymi przypadkami wszystkie ww. preparaty są dostępne bez recepty[6].
- ↑ a b c (R)-(–)-Fenylefryna, chlorowodorek (nr P8155) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Polski. [dostęp 2011-06-22]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
- ↑ Fenylefryna (nr P8155) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2011-06-22]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
- ↑ Fenylefryna, [w:] Indeks Leków MP, opis substancji, Medycyna Praktyczna [dostęp 2020-11-01].
- ↑ Randy C.R.C. Hatton Randy C.R.C., LeslieL. Hendeles LeslieL., Why Is Oral Phenylephrine on the Market After Compelling Evidence of Its Ineffectiveness as a Decongestant?, „Annals of Pharmacotherapy”, 56 (11), 2022, s. 1275–1278, DOI: 10.1177/10600280221081526, PMID: 35337187 (ang.).
- ↑ FriedrichF. Horak FriedrichF. i inni, A placebo-controlled study of the nasal decongestant effect of phenylephrine and pseudoephedrine in the Vienna Challenge Chamber, „Annals of Allergy, Asthma & Immunology”, 102 (2), 2009, s. 116–120, DOI: 10.1016/S1081-1206(10)60240-2, PMID: 19230461 (ang.).
- ↑ a b Fenylefryna, [w:] Indeks Leków MP, lista preparatów, Medycyna Praktyczna [dostęp 2022-07-06].
C01: Leki stosowane w chorobach serca
| C01A – Glikozydy nasercowe | |
|---|
C01B – Leki przeciwartymicze
klasy I i III | C01BA – Preparaty przeciwarytmiczne
należące do klasy Ia |
|
|---|
C01BB – Preparaty przeciwarytmiczne
należące do klasy Ib |
|
|---|
C01BC – Preparaty przeciwarytmiczne
należące do klasy Ic |
|
|---|
C01BD – Preparaty przeciwarytmiczne
należące do klasy III |
|
|---|
C01BG – Inne reparaty przeciwarytmiczne
należące do klasy I |
|
|---|
|
|---|
C01C – Leki pobudzające układ sercowo-naczyniowy
(bez glikozydów nasercowych) | C01CA – Leki wpływające na receptory adrenergiczne
i dopaminergiczne |
|
|---|
| C01CE – Inhibitory fosfodiesterazy |
|
|---|
C01CX – Inne leki pobudzające
układ sercowo-naczyniowy |
|
|---|
|
|---|
C01D – Leki rozszerzające naczynia
stosowane w chorobach serca | | C01DA – Nitraty |
|
|---|
C01DB – Leki rozszerzające naczynia stosowane
w chorobach serca, pochodne chinolonu |
|
|---|
C01DX – Inne leki rozszerzające naczynia
stosowane w chorobach serca |
|
|---|
|
|---|
| C01E – Inne leki stosowane w chorobach serca | |
|---|
C05: Leki ochraniające ścianę naczyń
C05A – Leki stosowane zewnętrznie
w leczeniu hemoroidów | | C05AA – Preparaty zawierające kortykosteroidy |
|
|---|
C05AD – Preparaty zawierające środki
miejscowo znieczulające |
|
|---|
| C05AE – Preparaty miorelaksacyjne |
|
|---|
C05AX – Inne leki stosowane zewnętrznie
w leczeniu hemoroidów |
|
|---|
|
|---|
| C05B – Leki stosowane w leczeniu żylaków | C05BA – Heparyny i heparynoidy do
stosowania zewnętrznego |
|
|---|
C05BB – Leki obliterujące żylaki do
podawania domiejscowego |
|
|---|
| C05BX – Inne leki stosowane w leczeniu żylaków |
|
|---|
|
|---|
| C05C – Leki wpływające na elastyczność naczyń | | C05CA – Bioflawonoidy |
|
|---|
C05CX – Inne leki wpływające na
elastyczność naczyń |
|
|---|
|
|---|
C05X – Inne leki leki ochraniające
ścianę naczyń | C05XX – Inne leki leki ochraniające
ścianę naczyń |
|
|---|
|
|---|
R01: Leki stosowane w chorobach nosa
R01A – Leki udrożniające nos
(miejscowo) | | R01AA – Sympatykomimetyki |
|
|---|
| R01AC – Preparaty przeciwalergiczne |
|
|---|
| R01AD – Kortykosteroidy |
|
|---|
| R01AX – Inne |
|
|---|
|
|---|
R01B – Leki udrożniające nos
do stosowania wewnętrznego | | R01BA – Sympatykomimetyki |
|
|---|
|
|---|
S01: Leki oftalmologiczne
| S01A – Leki stosowane w zakażeniach oczu | | S01AA – Antybiotyki |
|
|---|
| S01AB – Sulfonamidy |
|
|---|
| S01AD – Preparaty przeciwwirusowe |
|
|---|
| S01AE – Fluorochinolony |
|
|---|
| S01AX – Inne |
|
|---|
|
|---|
| S01B – Leki przeciwzapalne | | S01BA – Kortykosteroidy |
|
|---|
S01BB – Kortykosteroidy w połączeniach
z lekami rozszerzającymi źrenice |
|
|---|
| S01BC – Niesteroidowe leki przeciwzapalne |
|
|---|
|
|---|
S01C – Połączenia leków
przeciwzapalnych z przeciwinfekcyjnymi | S01CA – Połączenia kortykosteroidów
z lekami przeciwinfekcyjnymi |
|
|---|
S01CB – Połączenia kortykosteroidów,
leków przeciwinfekcyjnych
i leków rozszerzających źrenice |
|
|---|
S01CC – Niesteroidowe leki
przeciwzapalne w połączeniach
z lekami przeciwinfekcyjnymi |
|
|---|
|
|---|
S01E – Leki stosowane
w jaskrze i zwężające źrenicę | S01EA – Sympatykomimetyki
stosowane w jaskrze |
|
|---|
| S01EB – Parasympatykomimetyki |
|
|---|
S01EC – Inhibitory
anhydrazy węglanowej |
|
|---|
| S01ED – Leki β-adrenolityczne |
|
|---|
| S01EE – Analogi prostaglandyn |
|
|---|
| S01EX – Inne |
|
|---|
|
|---|
| S01F – Leki rozszerzające źrenicę | | S01FA – Preparaty przeciwcholinergiczne |
|
|---|
S01FB – Preparaty sympatykomimetyczne
(bez preparatów stosowanych w jaskrze) |
|
|---|
|
|---|
S01G – Leki zmniejszające
przekrwienie oraz przeciwalergiczne | |
|---|
| S01H – Środki znieczulające miejscowo | |
|---|
| S01J – Preparaty diagnostyczne | |
|---|
| S01K – Preparaty pomocnicze w chirurgii oka | | S01KA – Substancje wiskoelastyczne |
|
|---|
| S01KX – Inne |
|
|---|
|
|---|
S01L – Leki stosowane w leczeniu
zaburzeń naczyniowych oka | | S01LA – Leki przeciwneowaskularyzacyjne |
|
|---|
|
|---|
| S01X – Pozostałe leki oftalmologiczne | | S01XA – Inne preparaty oftalmologiczne |
|
|---|
|
|---|
| Adamantany (pochodne adamantanu) |
|
|---|
| Antagonisty adenozyny |
|
|---|
| Alkiloaminy |
|
|---|
| Ampakiny |
|
|---|
| Arylocykloheksyloaminy |
|
|---|
| Benzoazepiny |
|
|---|
| Cholinergiki |
|
|---|
| Konwulsanty |
|
|---|
| Eugeroiki |
|
|---|
| Oksazoliny |
|
|---|
| Fenyloetyloaminy |
- 4-metylofenyloizobutyloamina
- 1-fenylo-2-(piperydyn-1-ylo)pentan-3-on
- 1-metyloamino-1-(3,4-metylenodioksyfenylo)propan
- 2-fluoroamfetamina
- 2-fluorometamfetamina
- 2-hydroksyfenetyloamina
- 2-fenylo-3-aminobutan
- 2-fenylo-3-metyloaminobutan
- 2,3-metylenodioksyamfetamina
- 3-fluoroamfetamina
- 3-fluorometamfetamina
- 3-fluorometkatynon
- 3-metoksyamfetamina
- 3-metyloamfetamina
- 3,4-dimetylometkatynon
- 4-bromometkatynon
- 4-chlorometkatynon
- 4-bromoamfetamina
- 4-chloroamfetamina
- 4-chlorometamfetamina
- 4-etyloamfetamina
- 4-fluoroamfetamina
- 4-fluorometamfetamina
- 4-metyloamfetamina
- 4-metylobufedron
- 4-metylokatynon
- 4-metylometamfetamina
- 4-metylopentedron
- 4-metylotioamfetamina
- 6-fluoronorepinefryna
- AL-1095
- alfetamina
- α-etylofenetyloamina
- amfekloral
- amfepentoreks
- amfepramon
- amidefryna
- 2-amino-1,2-dihydronaftalen
- 2-aminoindan
- 5-(2-aminopropylo)indol
- 2-aminotetralina
- akrydoreks
- amfetamina (dekstroamfetamina, lewoamfetamina)
- amfetaminil
- arbutamina
- β-metylofenetyloamina
- β-fenylometamfetamina
- benfluoreks
- benzedron
- benzfetamina
- 1,3-benzodioksolilobutanoamina
- 3,4-metylenodioksy-β-metoksyfenetyloamina
- 3-benzhydrylomorfolina
- benzofuranylopropyloaminopentan
- bufedron
- bupropion
- butylon
- kamfetamina
- katyna
- katynon
- chlorofentermina
- cylobamina
- cynamedryna
- klenbuterol
- klobenzoreks
- kloforeks
- klortermina
- cypenamina
- D-deprenyl
- denopamina
- 2,5-dimetoksyamfetamina
- dimetyloamfetamina
- dimetylokatynon
- dobutamina
- lewodopa
- dopamina
- dopeksamina
- droksydopa
- 1,3-benzodioksolilo-N-etylobutanoamina
- efedryna
- adrenalina
- epinina
- etafedryna
- etylokatynon
- etylonoradrenalina
- etylon
- N-etyloamfetamina
- etylefryna
- famprofazon
- fenatyna
- fenetylina
- fenfluramina
- fenkamfanina
- fenkamina
- fenprometamina
- fenproporeks
- fentermina
- fenyloalanina
- fenyloefryna
- fenylopropanoloamina
- fenylopropyloaminopentan
- feprosydnina
- flefedron
- fludoreks
- foledryna
- formetoreks
- ftalimidopropiofenon
- furfenoreks
- gepefryna
- heksapradol
- heksedron
- 4-hydroksy-3-metoksymetamfetamina
- hordenina
- 4-hydroksyamfetamina
- ibopamina
- indanylometyloaminopropan
- indanyloaminopropan
- 5-jodo-2-aminoindan
- 4-jodoamfetamina
- jofetamina
- izoetaryna
- izoetylokatynon
- izoprenalina
- klefedron
- lefetamina
- lizdeksamfetamina
- lofofina
- mefenoreks
- mefedron
- mefenteramina
- metanefryna
- metaraminol
- metamfetamina (dekstrometamfetamina, lewometamfetamina)
- metoksamina
- 4-metoksyamfetamina
- 4-metoksyetyloamfetamina
- metoksyfenamina
- 4-metoksymetamfetamina
- 3-metoksy-4-metyloamfetamina
- 3,4-metylenodioksybutyloamfetamina
- 3,4-metylenodioksyetyloamfetamina
- 3,4-metylenodioksymetamfetamina
- 3,4-metylenodioksymetylofenetyloamina
- 3,4-metylenodioksyhydroksyamfetamina
- 3,4-metylenodioksypropyloamfetamina
- 3,4-metylenodioksyfenetyloamina
- N-metylo-1,3-benzodioksolilobutanoamina
- metylokatynon
- 3,4-metylonodioksyamfetamina
- metedron
- metoksyfenamina
- 3,4-metylenodioksykatynon
- metylon
- meksedron
- 3-metoksy-4,5-metylenodioksyamfetamina
- 3-metoksy-4,5-metylenodioksy-N-metyloamfetamina
- 3-metoksymetamfetamina
- mezokarb
- morforeks
- N,α-dietylofenyloetyloamina
- N-benzylo-1-fenetyloamina
- N-etylobufedron
- N-etyloheksedron
- N,N-dimetylofenetyloamina
- naftyloamfetamina
- nizoksetyna
- noradrenalina
- norfenefryna
- norfenfluramina
- normetanofryna
- L-norpseudoefedryna
- oktopamina
- orcyprenalina
- ortetamina
- oksyfentoreks
- oksylofryna
- norfoledryna
- pentoreks
- pentedron
- pentylon
- prenylamina
- propylamfetamina
- pseudoefedryna
- ropynirol
- salbutamol
- selegilina
- sybutramina
- synefryna
- teodrenalina
- tifloreks
- tranylocypromina
- tyramina
- tyrozyna
- ksylopropamina
- zylofuramina
|
|---|
| Fenylomorfoliny |
|
|---|
| Piperazyny |
|
|---|
| Piperydyny |
|
|---|
| Pirolidyny |
|
|---|
| Racetamy |
|
|---|
| Tropany |
|
|---|
| Tryptaminy |
|
|---|
| Inne |
|
|---|
